Donderdagavond 14 december hield defensie een informatie-avond voor de mensen uit de directe omgeving van de Kollumerwaard. Defensie onderzoekt of daar een munitiedepot en/of een springterrein kan worden gerealiseerd. Daarover werd die avond de omgeving gehoord: bewoners, grondeigenaren, agrariërs, gemeente Noord East Fryslan en bestuursleden van dorpsverenigingen waren aanwezig. De zaal was vol met een paar honderd mensen, ook de pers was aanwezig. Defensie had de leiding, legde uit hoe tot de keuze van de onderzoekslocaties was gekomen en ging uitvoerig in op de vele kritische vragen. Enkele van de belangrijkste antwoorden geven we hier weer.
————————————————————————————————————-
Waarom defensie in de Kollumerwaard?
Defensie heeft behoefte aan uitbreiding van opslag- en oefenterreinen, vanwege de toegenomen oorlogsdreiging en de NAVO-verplichtingen. Mede omdat andere onderzoekslocaties zijn afgevallen (een beslissing van de politiek), wordt er nu met meer nadruk gekeken naar de mogelijkheden in de Kollumerwaard.
Munitiedepot
Als er een munitiedepot komt op de plek van de oude kruitfabriek (Kollumerwaard-West), dan worden de bestaande gebouwen gerenoveerd en wordt het bestaande terrein afgesloten voor publiek, het bestaande hekwerk wordt dan zonodig opgeknapt of vervangen. Buiten dat hek mag je wandelen/fietsen. Verlichting van het terrein is beperkt. Voor recreatie en toerisme heeft dat dus weinig gevolgen, voor bewoning en bedrijvigheid zijn er wel vergaande beperkingen. Komt het depot in Oost, dan zal de SPNA-proefboerderij daar moeten verdwijnen, dat geldt te meer als daar het springterrein gevestigd wordt.
Springterrein
In de Kollumerwaard Oost, grotendeels op het terrein van de SPNA-proefboerderij, onderzoekt defensie de mogelijkheid van een explosieven-oefenterrein (springterrein). Defensie heeft behoefte aan meer mogelijkheden voor oefening met zware explosieven. Bijvoorbeeld voor het onschadelijk maken van bermbommen. Op het terrein worden aarden wallen/putten en betonnen bunkers gemaakt, waarbinnen explosieven tot ontploffing worden gebracht. Defensie verklaart dat de geluidsoverlast beperkt blijft, buiten een cirkel van een paar kilometer hoor je weinig meer. Bodem, water en luchtverontreiniging zou beperkt blijven, want daarvoor worden er maatregelen getroffen, zoals bodemafsluiting en afzuiging van gassen uit de bunkers. En er wordt niet aan de lopende band ‘geploft’, het gaat om 80 dagen per jaar en uitsluitend in kantoortijd. Uit ervaring blijkt verder dat de natuur z’n gang gaat in de buurt van zo’n terrein, aldus defensie. Vogels en fauna lijken er aan te kunnen wennen. Over de gevolgen voor flora en insecten werd niet gesproken. Buiten het springterrein, waar omheen uiteraard een hek komt, zijn er geen belemmeringen voor toerisme en verkeer. De gevolgen voor bewoners en bedrijven zijn daarentegen ingrijpend. Diverse woningen zouden moeten verdwijnen en (agrarische) bedrijvigheid wordt enorm ingeperkt.
Transport
Een munitiedepot kan of in de Kollumerwaard West of Oost komen. De munitie-opslag is bedoeld om snel munitie naar de Eemshaven te kunnen rijden. Dat gebeurt in speciale beveiligde vrachtwagens. De bebouwde kom wordt daarbij vermeden. Dat transport vindt plaats als er een militaire interventie wordt voorbereid, er zal dus niet continue gereden worden tussen het munitiedepot en de Eemshaven.
Springterrein of munitiedepot?
Als het munitiedepot komt op de plaats van de oude kruitfabriek (Kollumerwaard West), dan zal bekeken worden of in de Kollumerwaard Oost ook nog een springterrein kan komen. Als defensie kiest voor een munitiedepot in Oost, dan vervalt het springterrein.
Hoe gaat het verder?
In de loop van volgend jaar zou de regering kunnen besluiten over de locaties, dan weten we of de Kollumerwaard daarbij zit. Ingebruikname van de terreinen zou over zes à zeven jaar het geval kunnen zijn. Vanuit de werkgroep zijn de gemeenten Noord-Oost Friesland en Westerkwartier en lokale politieke partijen benaderd. In de loop van de komende maanden wordt de kwestie ook besproken in de gemeenteraden. De regionale kranten besteden er veel aandacht aan. Zie ook de site Ruimte voor Defensie.
——————————————-
Burgemeester en Wethouders van deze gemeente hebben onlangs in een brief aan hun gemeenteraad laten weten wat hun visie hierop is. Daarbij valt op dat er geen hard ‘nee’ tegen deze plannen wordt uitgesproken, maar dat van de landelijke overheid wel verwacht wordt dat de gevolgen ervan zorgvuldig worden overwogen. Er moet oog zijn voor de bestaande behoeften en lasten van de regio en de nieuwe plannen moeten daartegen worden afgewogen. Aldus het college. Nu is dit een brief aan de gemeenteraad, dus er komt nog een reactie vanuit de gemeenteraad hierop. Voor de duidelijkheid: onze gemeente (Westerkwartier) heeft er niet direct mee te maken, het speelt zich af in Noard East Fryslan. Wel hebben we onze gemeente geattendeerd op wat er hier aan de hand is, omdat gevolgen ervan (als het doorgaat) ook in en voor onze gemeente merkbaar zullen zijn: meer transport, geluid, natuur, recreatie, milieu etc.
De actiegroep heeft inmiddels spandoeken laten maken en een petitie opgezet tegen de plannen. Ook voor Pieterzijl is er een spandoek beschikbaar en daarvoor wordt nog een goede plek gezocht.
De petitie kan ondertekend worden op:
https://petities.nl/petitions/verknal-de-kollumerwaard-niet
Aart van der Horst.